Seneca Congres 2019

Behouden wat we hebben (willen)

Ander verbinden...

Hoe te handelen met onzekerheden... 

Op de negentiende editie van het Seneca congres staat het leggen van nieuwe verbindingen centraal. Voortgaan na de afronding van Seneca 2018; op naar “Behouden wat we hebben (willen)” met alle onzekerheden die daarbij horen. De rode draad tijdens deze editie is – aan de hand van de uitdagingen die er liggen en de ideeën die aangereikt worden -  het verkennen van nieuwe samenwerkingsvormen en nieuwe omgangsvormen. Daarbij wordt open gesproken over flexibel omgaan met de grenzen van het eigen domein, over samen optrekken. Ook de rollen tussen patiënten, bewoners en 'de dokter' zullen moeten verschuiven.

De zorguitgaven dreigen de komende jaren te exploderen. De 100 miljard inmiddels gepasseerd; de 150 miljard in zicht (!?) Personeelstekorten lopen op. Technologisch, klimatologisch en economisch liggen er gigantische uitdagingen. In een razend(snelle)samenleving. We zullen alle zeilen moeten bijzetten om de toegankelijkheid, betaalbaarheid, kwaliteit en solidariteit van de zorg overeind te houden. Dat kan alleen als we openstaan voor andere oplossingen. Bijvoorbeeld accepteren dat “groei” van de eigen organisatie vervangen kan worden door “delen” of ”inleveren” als dat beter is voor de samenleving. Seneca wil die ommezwaai, die paradigmashift, op gang brengen en als het even kan, fungeren als katalysator.

Het tempo waarin de veranderingen zich voltrekken, ligt soms zo hoog dat meerjarenramingen achterhaald zijn wanneer ze net zijn opgeschreven. Dat maakt de uitdagingen urgent. 

Tegelijk is er steeds meer inzicht in de uitkomsten van zorg, in gezondheidsverschillen binnen steden en in de effectiviteit van interventies. Dat maakt dat er veel keuzemogelijkheden zijn maar ook dat weer nieuwe vragen naar voren komen en nieuwe spanningsvelden ontstaan met privacy en misschien wel met de onderlinge solidariteit.

Het borrelt en bruist van de initiatieven die tot doel hebben om zorg aan te bieden bij mensen thuis of in een gespecialiseerd centrum, als dat de juiste plek is. Maar het gaat allemaal niet vanzelf. Er zijn veel dilemma’s en er valt veel uit te leggen aan patiënten, bewoners en hun familie.

Meer dan op andere edities zullen de deelnemers aan dit Seneca congres met elkaar discussiëren en ervaringen delen. Er zijn twee werkgroep ronden. Op donderdagmiddag na het Blok ‘Welkom in de zorg’ gaan de deelnemers op zoek naar ervaringen en ideeën over de arbeidsmarkt. En na het daaropvolgende themablok ‘Nooit aan gedacht’  zal in kleine groepen een discussie plaatsvinden over innovatie en nieuwe vormen van samenwerking.

Het programma biedt een mix van wetenschappelijke inzichten, observaties van collega-bestuurders, dagelijkse praktijkverhalen, aanstekelijke vergezichten en nieuwe impulsen door bijdragen van mensen die van buiten de zorgsector naar binnen kijken.

De lezingen zijn gevarieerd en actueel. Dat begint al woensdagavond als Joanne Kellermann, voorzitter van het bestuur van PFZW, en Edwin Velzel, CEO van PGGM stilstaan bij onder meer de werkelijkheid na het Pensioenakkoord. En ook het thema van “de nieuwe verbindingen” zal hier voorbij komen.

Donderdagmorgen staat het leiderschap in de zorg centraal. Jacqueline Joppe en Henk Kamp, respectievelijk vice-voorzitter en voorzitter van ActiZ, gaan hierop in vanuit het perspectief van de chronische ouderenzorg. John Taks, onder meer bestuursvoorzitter van het Diakonessenhuis in Utrecht, zal zijn observaties delen over de bestuurlijke rol. Luister altijd naar je eigen innerlijke stem, is zijn advies. Doekle Terpstra, zal vanuit verschillende rollen en ervaringen aangeven wat hij ziet als goed werkgeverschap en hoe je vorm kunt geven aan leiderschap met sociale innovatie. Onderzoeker Sophie Bijloos, zojuist gepromoveerd maar haar onderzoek “License to Lead” zal ook uitleggen hoe bestuurders draagvlak kunnen verwerven.

Het eerste themablok van de middag ligt inhoudelijk in het verlengde van de ochtend. In dit blok ligt het accent op het verleiden en vasthouden van medewerkers onder het motto ‘Welkom in de zorg’.

Janine Vos, CHRO Rabobank, geeft aan wat nodig is om gelukkige medewerkers te krijgen. Happy people, Happy customers’ is haar motto. Ook Joke Boonstra, lid van de raad van bestuur van Erasmus MC en Maurice van den Bosch, bestuursvoorzitter van het OLVG haken aan. De laatste maakt zich zorgen over de werkdruk bij zijn medewerkers. ‘We kunnen niet meer tot oplossingen en verdere verbetering komen door harder te werken, maar zullen moeten inzetten op slimmer en samen’, aldus Van den Bosch.

In het tweede themablok van de middag gaat het om de mogelijke antwoorden op de vraag hoe we opnieuw kunnen organiseren. Dit is het blok van de nieuwe oplossingen en technologie. Wieteke Graven, partner bij McKinsey, Willem van Rhenen, CHO van de ARBO Unie en Esther Talboom, bestuursvoorzitter van Saltro geven hier inhoud aan. Zo zal Esther Talboom laten zien  hoe een disruptieve innovatie eruit kan zien en wat dat betekent voor je organisatie.

In de avond zal schrijver/socioloog Mark van Ostaijen de deelnemers voorhouden wat onzekerheid aanricht in de menselijke psyche. Hij neemt hen mee in een beschouwing over het ‘wij’-gevoel.

Het congres zal vrijdag worden afgesloten met analyse en discussie over de nieuwe organisatie- en samenwerkingsvormen. Hoe ga je slimmer organiseren terwijl de keuze beperkt lijkt tot slechts twee smaken ‘samenwerken’ dan wel ‘concurreren’. Jet Bussemaker en Ab Klink schetsen een beeld van de nieuwe allianties die mogelijk zijn; de voor- en nadelen. Hoe wenselijk? En ervaringsdeskundige Gaston Remmers en de “dwarsdenkende ondernemer” Laurens Waling houden de deelnemers een spiegel voor over alternatieve denkvormen en over alternatieve hulptroepen. Als onzekerheid een ‘fact of life’ is kun je dit beter omarmen, is de stelling van Waling. Gaston Remmers wil afrekenen met de passieve patiënt. Hij wil patiënten mobiliseren om zelf actief te worden.

Daarna is het tijd om lessen te trekken van de voorgaande dagen en vindt het slotdebat plaats.

Er worden ervaringen gewisseld en nieuwe contacten en afspraken in de telefoon gezet. Op naar andere verbindingen.